Tuần: 01; Tiết PPCT: 01
Ngày soạn: 18 / 08 / 2012
Ngày dạy: 20 / 08 / 2012


Phần một




Bài 1: DÂN SỐ
I. Mục tiêu :
1. Kiến thức:
Trình bày được quá trình phát triển và tình hình gia tăng dân số thế giới, nguyên nhân và hậu quả của nó.
2. Kỹ năng:
- Đọc và hiểu cách xây dựng tháp tuổi.
- Đọc biểu đồ gia tăng dân số, xác định trên lược đồ vị trí của các siêu đô thị.
3. Thái độ: Có ý thức về chính sách kế hoạch hóa gia đình đúng đắn.
II. Chuẩn bị:
1. Giáo viên:
- Biểu đồ gia tăng dân số thế giới từ đầu công nguyên đến năm 2050
- Biểu đồ gia tăng dân số địa phương tự vẽ (nếu có ).
- Tranh vẽ 3 dạng tháp tuổi .
2. Học sinh: Đọc và tìm hiểu kỹ bài trước ở nhà
III. Hoạt động dạy và học:
1. Kiểm tra bài cũ : (5p) Kiểm tra sự chuẩn bị của HS về dụng cụ dạy học.
2. Giới thiệu bài mới: Các em có biết hiện nay trên Trái Đất có bao nhiêu người sinh sống làm sao biết được trong số đó có bao nhiêu nam , bao nhiêu nữ , bao nhiêu trẻ bao nhiêu già ?
Hoạt động của GV - HS
TG
Nội dung bài

Hoạt động 1
? Bằng cách nào ta biết được dân số của một nước hoặc một địa phương ?
HS Điều tra dân số
GV Hướng dẫn Cho HS quan sát hình 1.1


? Hãy cho biết số trẻ em từ 0 - 4 tuổi ở mỗi tháp khoảng bao nhiêu bé trai và bao nhiêu bé gái ?
HS phân tích
? Hình dạng của 2 tháp tuổi khác nhau như thế nào ?
HS Tháp thứ nhất đáy rộng, thân hẹp đỉnh nhọn, còn tháp thứ hai đáy hẹp thân rộng đỉnh nhọn.
? Tháp tuổi như thế nào thì tỉ lệ người trong độ tuổi lao động nhiều ?
HS Thân tháp mở rộng
GV diễn giảng
- Tháp tuổi là biểu hiện cụ thể về ds của một địa phương .
- Tháp tuổi cho ta biết các độ tuổi của dân số, số Nam , Nữ, số người trong độ tuổi dưới tuổi lao động (là màu xanh lá cây),trong độ tuổi lao động (là màu xanh biển), trên tuổi lao động (là màu cam) .
- Tháp tuổi cho biết nguồn lao động hiện tại và trong tương lai của 1 địa phương .
- Hình dạng cho ta biết dân số trẻ(ở tháp thứ nhất), dân số già ở (tháp thứ hai) .
Hoạt động 2
Gv cho HS quan sát hình 1.2 :


? Từ công nguyên đến năm 1250, tình hình dân số thế giới như thế nào ?
? Tình hình dân số thế giới từ đầu thế kỉ XIX đến cuối XX như thế nào?
HS tăng nhanh
? Dân số bắt đầu tăng nhanh vào năm nào ? Tăng vọt vào năm nào ?
HS tăng nhanh từ năm 1804, tăng vọt từ năm 1960 đường biểu diễn dốc đứng .
? Vì sao từ năm 1960 trở lại đây dân số thế giới lại tăng nhanh như thế?
HS: Do kinh tế xã hội phát triển, y tế tiến bộ ; còn những năm đầu công nguyên tăng chậm do dịch bệnh, đói kém, chiến tranh
Hoạt động 3
GV cho HS hiểu thế nào là tỉ lệ (hay tỉ suất) sinh, tỉ lệ tử.
GV hướng dẫn HS đường xanh là tỉ lệ sinh, đường đỏ là tỉ lệ tử và phần tô màu hồng là tỉ lệ gia tăng dân số (khoảng cách giữa đường xanh và đường đỏ ).
? Khoảng cách giữa tỉ lệ sinh và tỉ lệ tử năm 1950, 1980 , 2000 ?
HS khoảng cách thu hẹp ( dân số tăng chậm ; còn khoảng cách mở rộng ( dân số tăng nhanh
GV cho HS quan sát biểu đồ 1.3 và 1.4 :



? Trong giai đoạn 1950 đến 2000 nhóm nước nào có tỉ lệ gia tăng dân số cao hơn ? Tại sao ?
HS nhóm nước đang phát triển tăng cao hơn ( các nước này lâm vào tình trạng bùng nổ dân số (dân số tăng nhanh đột ngột, tỉ lệ sinh hàng năm cao hơn 21%o , trong khi đó tỉ lệ tử giảm nhanh
? Tỉ lệ sinh năm 2000 các nước đang phát triển là bao nhiêu ? Các nước phát triển là bao nhiêu ?
HS Nước đang phát triển là 25%o, các nước phát triển là 17%o
? Đối với các nước có nền kinh còn đang phát triển mà tỉ lệ sinh còn quá cao thì hậu quả sẽ như thế nào?
HS làm kinh tế chậm phát triển, đói kém, nhà ở